Nohutta kalibre, tanenin milimetre cinsinden çapıdır ve eleklerle belirlenir. Bir tarladan çıkan ürün tek bir kalibre vermez; hasat, elemeden sonra 7 mm'den 12 mm'ye kadar uzanan bir dağılım hâlinde ayrışır. Ticari değer de bu dağılımın nasıl ayrıştırıldığına bağlıdır.
İri tane neden daha değerli?
Bir hasatta iri kalibrenin payı sınırlıdır. 10 mm ve üzeri taneler toplam ürünün küçük bir kısmını oluşturur, dolayısıyla arz doğal olarak dardır. Buna karşılık iri tane, tabak sunumunun önemli olduğu pazarlarda ve konserve üretiminde aranır. Arzın darlığı ile talebin yoğunlaşması aynı yerde buluşunca fiyat farkı ortaya çıkar.
Pazarlar neyi tercih eder?
- Orta Doğu ve Körfez pazarları genellikle iri kalibreyi (9 mm ve üzeri) tercih eder.
- Avrupa'daki sanayi alıcıları homojenliği büyüklüğe yeğler; 7–8 mm aralığında düzgün bir parti çoğu zaman daha uygundur.
- Humus ve ezme üretiminde tane büyüklüğü değil, pişme davranışı ve kabuk oranı belirleyicidir.
Homojenlik, iriliğin önüne geçebilir
Sanayi alıcısı için asıl mesele, partinin kendi içinde tutarlı olmasıdır. Kalibre dağılımı geniş olan bir parti, pişirme süresini öngörülemez hâle getirir ve üretim hattında fire yaratır. Bu nedenle spesifikasyonda yalnızca kalibre değil, o kalibrenin asgari yüzdesi de belirtilmelidir.
Teklif isterken ne belirtmeli?
Yalnızca "nohut" demek yerine kalibre aralığını, o aralığın asgari oranını ve varsa kabul edilebilir kırık ve yabancı madde limitlerini yazın. Bu üç satır, gelen teklifin karşılaştırılabilir olmasını sağlar ve sevkiyat sonrası tartışmaların çoğunu baştan ortadan kaldırır.
